Avans en Defensie breiden samenwerking uit

Hogescholen staan midden in de maatschappij. Ze hebben als opdracht om met onderwijs en onderzoek oplossingen aan te reiken voor actuele maatschappelijke vraagstukken. Het versterken van weerbaarheid is daar een belangrijk onderdeel van, vanwege bijvoorbeeld geopolitieke en klimaatontwikkelingen of paraatheid bij een pandemie.

Daarom werken hbo-instellingen steeds vaker samen met Defensie. Avans doet dat bijvoorbeeld in de opleiding Integrale Veiligheidskunde in Breda, waar René directeur van is. Ook draagt Defensie bij aan projecten van het Centre of Expertise Veiligheid en Veerkracht, bijvoorbeeld rond cybersecurity. Daarnaast ontwikkelt het samen met lectoraten kennis over actuele veiligheidsthema’s.

Ook ondersteunt Avans Defensie bij Leven Lang Ontwikkelen-trajecten (LLO). Die zijn gericht op de ontwikkeling van medewerkers van Defensie. Dit jaar is voor het eerst de Nationale Weerbaarheidstraining (NWT) opgenomen in de bestaande minor Integrale Veiligheid Internationale Conflicten en Security (IVICS). Ook is de nieuwe keuzemodule ‘Nationale Veiligheid’ van start gegaan.

De minor IVICS bestond al, maar nu krijgen studenten die hem volgen de mogelijkheid om de Nationale Weerbaarheidstraining (NWT) te volgen, op locatie bij Defensie.

René: “Studenten verdiepen zich in actuele en maatschappelijk relevante veiligheidsthema’s, zoals geopolitiek. In het tweede deel kunnen ze kiezen voor een verdieping van het theoretische deel of voor deelname aan de NWT.
De eerste groep studenten heeft deze training afgelopen najaar gevolgd. Het was een intensieve periode voor hen. Ze hebben veel geleerd en zijn zichzelf tegengekomen. Maar juist daardoor zie je dat ze groeien. Zo’n periode doet echt iets met ze. Er ontstond ook een sterke kameraadschap binnen de groep. Ze hebben nu de mogelijkheid om reservist te worden, maar dat is geen must.”

De minor wordt komend studiejaar opnieuw aangeboden. Wat zien jullie als het gaat om de belangstelling hiervoor?

René: “Die is ook voor het komende studiejaar groot. Wat opvalt, is dat een groot deel van de studenten expliciet interesse heeft in het traject met de Nationale Weerbaarheidstraining. Die combinatie van theorie en praktijk spreekt duidelijk aan.”

Avans en Defensie breiden de komende tijd hun samenwerking uit. Wat betekent dat voor het aanbod in onderwijs en onderzoek?

“We kijken samen naar nieuwe mogelijkheden voor LLO-trajecten, verkennen gezamenlijke onderzoeksopdrachten en zetten studenten in op vraagstukken vanuit Defensie. Daarnaast zijn we dit jaar gestart met de keuzemodule Nationale Veiligheid, waar Defensie ook inhoudelijk aan bijdraagt.

De belangstelling voor deze module is groot en wordt inmiddels door ongeveer 90 studenten gevolgd. Het mooie is dat ze uit allerlei opleidingen komen: Integrale Veiligheidskunde, maar ook Verpleegkunde, Social Work, Communicatie en Fysiotherapie. Daarmee vormt de groep een mooie afspiegeling van hoe dit onderwerp leeft onder jongeren. Studenten uit heel verschillende richtingen voelen dat veiligheid en weerbaarheid ook hun vakgebied raken.”

Hoe kan het dat onderwijsinitiatieven op dit gebied zo populair zijn?

René: “De onderwerpen veiligheid en weerbaarheid doen iets met jongeren. Op social media, in het nieuws of bijvoorbeeld in de folder over noodsituaties die recent in Nederland is verspreid: overal kom je deze thema’s tegen.

Je merkt dat studenten graag iets willen bijdragen op dat gebied. Ze willen begrijpen wat er in de wereld gebeurt en zoeken ook naar manieren om zelf weerbaarder te worden. Daarnaast vinden veel studenten het interessant om zichzelf beter te leren kennen en te ontdekken hoe ze reageren in uitdagende situaties.”

Maakt dat de samenwerking met Defensie een logische?

René: “Zeker. Vanwege de maatschappelijke opdracht van Avans, die we al eerder noemden. Maar het speelt ook mee dat we als hbo-instelling zo goed mogelijk proberen aan te sluiten bij de arbeidsmarkt in de regio. Noord-Brabant is namelijk de provincie met de meeste werkgelegenheid op defensiegebied.”

Marjan: “Daarnaast zit de NLDA, het opleidingsinstituut van Defensie, ook in Breda. Net als met andere hbo-instellingen zoeken we met hen de samenwerking, omdat deze voor ons beiden meerwaarde oplevert.”

Wat is voor Avans belangrijk om op te letten bij zo’n samenwerking?

Marjan: “Bij elke samenwerking – dus ook bij deze – is het van belang dat we als hogeschool onze onafhankelijkheid bewaren. We moeten onze kennisveiligheid goed borgen en onderzoek kunnen doen dat niet wordt beïnvloed door belangen.

Daarnaast moet er binnen onze organisatie altijd ruimte zijn voor gesprek en voor de keuze van individuele medewerkers om wel of niet deel uit te maken van zo’n samenwerking.”

Avans werkt op meer manieren met Defensie samen dan alleen inhoudelijk. Veel Nederlandse organisaties en bedrijven hanteren een speciale regeling voor medewerkers die reservist willen worden. Avans sluit zich hierbij aan. Waarom?

Marjan: “Dat sluit aan bij een landelijke campagne die al loopt bij de overheid en het bedrijfsleven. Medewerkers die reservist willen worden of al reservist zijn, willen we daarin ondersteunen. In onze CAO zijn afspraken gemaakt over het zijn van reservist. Medewerkers die dat worden, kunnen bijvoorbeeld buitengewoon verlof krijgen voor opleidingsdagen en hun inzet.

René: “Als medewerker krijg je in ieder geval de gelegenheid om je militaire vaardigheden op orde te houden. Vaak doe je werk dat aansluit bij je eigen vakgebied.”

Waarom is deze samenwerking tussen Avans en Defensie volgens jullie zo nuttig en noodzakelijk?

Marjan: “We hebben als individu, als hogeschool en als samenleving de kans om een bijdrage te leveren aan een weerbaar Nederland. Zo zijn we beter bestand tegen onverwachte ontwikkelingen en kunnen we samen grip houden op de situatie.

Dat sluit sterk aan bij de belangrijkste opgave voor Avans en het Nederlandse hbo: door onderwijs en onderzoek een bijdrage leveren aan een veilige, duurzame en rechtvaardige wereld waarin burgers weerbaar zijn en op een prettige manier kunnen samenleven.”