Docentonderzoeker Ayten Üstüner over criminele uitbuiting en digitaal geweld
Hoe herken je criminele uitbuiting onder jongeren? Wat betekent de opkomst van digitaal geweld voor toekomstige professionals? En hoe zorg je ervoor dat nieuwe kennis niet in een rapport verdwijnt, maar daadwerkelijk verschil maakt in de praktijk? Met die vragen houdt docentonderzoeker Ayten Üstüner van Avans Hogeschool zich dagelijks bezig.
“Ik vind het belangrijk dat onderzoeksresultaten niet in een rapport verdwijnen, maar daadwerkelijk verschil maken voor professionals, beleidsmakers, jongeren en gezinnen. Onderzoek moet impact hebben.”
Was getekend: Ayten Üstüner, sinds 2020 verbonden aan het lectoraat Geweld in Afhankelijkheidsrelaties van Avans. Daar doet ze onderzoek naar thema's als criminele uitbuiting, digitaal geweld en preventieve interventies voor kwetsbare jongeren. Daarnaast werkt ze als docent Social Work, waardoor nieuwe inzichten uit onderzoek direct hun weg vinden naar studenten.
Complexe problemen vragen om meerdere perspectieven
Haar onderzoek naar criminele uitbuiting onder jongeren in Zeeland – een samenwerking met de provincie Zeeland, in het bijzonder de gemeenten Sluis en Goes – laat volgens Ayten goed zien wat praktijkgericht onderzoek kan betekenen. Wat begon als een project van 6 maanden, resulteerde uiteindelijk in 3 opeenvolgende onderzoeken en 3 onderzoeksrapporten naar criminele uitbuiting onder jongeren in het reguliere voortgezet onderwijs en mbo, in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs én naar de ervaringen van ouders.
“Als je een probleem wilt aanpakken, kun je dat nooit vanuit één perspectief doen”, zegt Ayten. “Je hebt jongeren nodig, ouders, onderwijs, zorg én het veiligheidsdomein. Anders blijft iedereen op zijn eigen eiland zitten.”
Concrete resultaten
Volgens haar is dat precies de kracht van praktijkgericht onderzoek: het brengt partijen samen rondom een gezamenlijke vraag. In Zeeland leidde het onderzoek niet alleen tot nieuwe inzichten en meer bewustwording onder professionals die met jongeren werken, maar ook tot concrete resultaten zoals regionale signalenkaarten en een website om de bewustwording over mensenhandel te vergroten.
De impact van onderzoek zit voor Ayten niet alleen in de eindrapporten. “Tijdens interviews zie je vaak al iets gebeuren. Mensen gaan nadenken over hun eigen rol. Ze vragen zich af: herken ik de signalen eigenlijk wel? En weet ik wat ik moet doen als ik me zorgen maak?”
Ook jaren na afloop werkt het onderzoek naar criminele uitbuiting nog door. De kennis wordt gedeeld tijdens congressen, bijeenkomsten voor professionals en presentaties door het hele land. Zeeland geldt inmiddels als een van de voortrekkers op het thema criminele uitbuiting. “Dat vind ik mooi om te zien”, zegt Ayten. “Dan merk je dat onderzoek echt iets in beweging zet."
Van onderzoek naar onderwijs
De verbinding tussen onderzoek en onderwijs krijgt ook vorm in de internationale keuzemodule Beyond the Screen: Facing Online and Offline Violence, die Ayten heeft ontwikkeld. De module bouwt voort op onderzoek naar digitaal geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Studenten onderzoeken vragen als: wat betekent technologie voor veiligheid? Welke ethische dilemma's komen daarbij kijken? En hoe ga je daar als professional mee om?
“De basis van de module ligt in kennis die we binnen het lectoraat hebben opgebouwd”, vertelt Ayten. “We laten studenten nadenken over vragen waar professionals vandaag de dag ook mee worstelen.”
Een belangrijk uitgangspunt is dat studenten leren kijken over de grenzen van hun eigen discipline heen. Nationale en internationale studenten werken samen aan actuele maatschappelijke vraagstukken en komen daarbij in contact met deskundigen uit de praktijk. Ayten: “Als je verschillende perspectieven bij elkaar brengt, ontstaat er verdieping. Studenten ontdekken dat er zelden één juiste oplossing bestaat.”
Ook de praktijk profiteert van studenten
Het is bovendien een wisselwerking. Studenten profiteren van onderzoek, terwijl onderzoeksprojecten en praktijkpartners baat hebben bij de inzet van studenten. Bij verschillende onderzoeken naar criminele uitbuiting waren afstudeerstudenten betrokken. Zij onderzochten ieder een specifiek onderdeel binnen het grotere onderzoeksprogramma.
Soms levert dat direct iets op voor de praktijk. Zo ontwikkelde een student Social Work voor een afstudeeropdracht voorlichtingsmateriaal over criminele uitbuiting voor leerlingen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. De behoefte aan dat materiaal kwam rechtstreeks uit het werkveld.
“Dat zijn de momenten waarop onderzoek, onderwijs en praktijk echt samenkomen”, zegt Ayten. “Dan zie je dat iedereen van elkaar leert.”
De kracht van het hbo
Voor Ayten laat haar werk zien waar praktijkgericht onderzoek om draait: actuele maatschappelijke vragen verbinden aan kennisontwikkeling én aan de professionals van de toekomst. “Wij ontwikkelen kennis die niet op de plank blijft liggen, maar terechtkomt bij de professional van vandaag én die van morgen. Dat maakt dit werk zo waardevol.”
Meer weten?
Dit verhaal laat zien hoe praktijkgericht onderzoek, onderwijs en maatschappelijke vraagstukken elkaar versterken. Benieuwd naar meer onderzoek van het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht?