Scoping review transdisciplinaire samenwerkingen

Afgerond project

Aanleiding

Hoewel transdisciplinaire samenwerkingen (TS) veel potentie hebben voor het aanpakken van complexe maatschappelijke vraagstukken, ontbrak een goed theoretisch fundament dat praktische handvatten biedt voor de effectieve opzet en uitvoering van dergelijke samenwerkingen. Dit gold zowel voor TS waar studenten en onderwijs een rol spelen als voor samenwerkingen zonder educatieve betrokkenheid.

Onderzoek

Deze review voorziet in de behoefte aan een overzicht van de belangrijkste principes en de werkzame (en niet-werkzame) (ontwerp)principes van TS. Ze doet dat door bestaande kennis samen te brengen en een theoretisch kader te bieden dat inzicht geeft in (ontwerp)principes. Dit helpt bij het ontwikkelen van praktische richtlijnen voor het opzetten en uitvoeren van TS, zowel binnen als buiten het onderwijs. Hiermee hebben we de basis voor toekomstige samenwerkingen versterkt.

We voerden een scoping review uit. Systematische zoekopdrachten werden uitgevoerd met zoektermen rond 3 thema’s:

1. leren, ontwikkeling of onderwijs
2. transdisciplinair
3. samenwerking, teamwerk, co-creatie of gemeenschapsvorming

Titels en abstracts en full-teksten werden gescreend op basis van opgestelde inclusiecriteria, waarna gegevens werden geëxtraheerd en geanalyseerd op ontwerpprincipes, werkzame en niet-werkzame elementen van TS binnen en buiten het onderwijs.

Met deze scoping review creëerden we inzichten in de manieren waarop transdisciplinaire samenwerkingen vormgegeven worden. Dat deden we door middel van:

• wetenschappelijke bijdrage: we droegen deze kennis uit in een artikel en presenteerden resultaten op conferenties
• doorwerking van kennis: om kennis ook praktisch te kunnen gebruiken is deze verwerkt in de TRAIL tool, een tool die onderwijsontwikkelaars helpt in het opzetten en uitvoeren van transdisciplinair onderwijs met de focus op het samenwerken
• praktische doorwerking: op basis van de uitkomsten is een workshop ontwikkeld over transdisciplinair samenwerken die we kunnen inzetten binnen transdisciplinaire teams.

Resultaten

Dit onderzoek heeft bijgedragen aan een duurzame, evidence informed aanpak voor de ontwikkeling van transdisciplinair onderwijs en versterkte zowel de onderwijspraktijk als de wetenschappelijke onderbouwing daarvan.

Het onderzoek is geschreven voor onderzoekers, maar ook professionals uit de praktijk die geïnteresseerd zijn in transdisciplinaire samenwerkingen.

Betrokken bij dit onderzoek

• Marca Wolfensberger, lector Transdisciplinair Samenwerken in Onderwijs van Avans Hogeschool
• Anne van Tuijl, projectleider en onderzoeker Transdisciplinair Samenwerken in Onderwijs van Avans Hogeschool
• Julie Kurris, onderzoeker lectoraat Transdisciplinair Samenwerken in Onderwijs van Avans Hogeschool