Bewust (leren) kiezen in flexibel, modulair onderwijs

Hogeronderwijsinstellingen in Nederland creëren steeds meer mogelijkheden om flexibelere leertrajecten aan te bieden. Bijvoorbeeld door studenten inhoudelijke keuzevrijheid te bieden op curriculumniveau. Zo ook binnen Avans Hogeschool, waarbij voltijdstudenten vanaf 2025 25% van het curriculum vrij mogen kiezen.
Afgerond project
Een potentieel voordeel van inhoudelijke keuzevrijheid op curriculumniveau in termen van ‘leren’ is dat het de intrinsieke motivatie van studenten kan vergroten. Studenten kunnen namelijk (inhoudelijke) keuzes maken op basis van persoonlijke interesses, doelen en waarden. Het is echter de vraag of studenten dergelijke keuzes maken.
Het beperkte beschikbare onderzoek naar keuzemodules in het universitair onderwijs suggereert dat de keuzes van studenten over het algemeen gebaseerd zijn op intrinsiek motiverende factoren, maar nog vaker op basis van extrinsiek motiverende factoren. Bovendien is er een risico dat studenten minder passende modules kiezen als ze in hun keuzeproces worden gehinderd door besluiteloosheid of door onvoldoende onjuiste of niet goed gebruikte informatie. Bijgevolg kunnen de potentiële voordelen van modularisering in termen van leren teniet worden gedaan.
Onderzoeksvragen
Daarom werd in dit project onderzocht hoe leerlingen keuzes maken wanneer ze inhoudelijke keuzevrijheid krijgen, wat hen hierin stimuleert en belemmert en welke motieven aan hun keuzes ten grondslag liggen. Ook keken we hoe deze keuzes zich verhouden tot intrinsieke motivatie om te leren, leerinspanning en prestatie.
Zo werd een pilotstudie uitgevoerd binnen het minorenonderwijs van Avans Hogeschool. Hierin werd het keuzeproces en de keuzemotieven van studenten onderzocht op het moment dat zij een minor kiezen, gerelateerd aan hun leermotivatie, leerinspanning en prestatie. De resultaten zijn sinds 2022 beschikbaar.
Betrokken bij dit onderzoek
- Peter Verkoeijen, lector Brein en Leren van Avans Hogeschool.
- Esther van der Stappen, lector Digitale Didactiek van Avans Hogeschool.
- Theo Nelissen, promovendus lectoraat Digitale Didactiek en onderzoeker Institutional Research van Avans Hogeschool
- Milou van Harsel, associate lector Brein en Leren
- Dr. Vincent Hoogerheide, assistent professor aan de Universiteit Utrecht