Avans opinie actualiteit: Lever uw burgers niet uit aan Whatsapp!

Wethouders moeten het liefst morgen nog in alle gemeenten Whatsapp vervangen door een maatschappelijk verantwoord platform voor burgers om te communiceren.

Dit opiniestuk van Ben Kokkeler, lector Digitalisering en Veiligheid, verscheen zaterdag 9 maart in het Brabants Dagblad


Wel, wethouders van Brabant: sta voor uw zaak, lever uw burgers niet langer uit aan Whatsapp! U hebt nu de kans en vooral de acute aanleiding: Facebook slokt Whatsapp en Instagram op. Daarmee wordt nu echt duidelijk: dit is het einde van die aardige gratis app. Het is gewoon een commerciële app van een grote Amerikaanse multinational die geld verdient met de data van onze burgers.

Ik roep u al enige tijd op: waarom schroeft u al die maffe bordjes aan de gemeentelijke lantaarnpalen: 'whatsapp buurtpreventie'. Nota bene met het logo van de Amerikaanse multinational Whatsapp ernaast. Gratis reclame. In plaats van Nederlandse bedrijven te nodigen die soortgelijke apps bieden. Als ik dan even doorvraag, is het enige argument dat overblijft: iedereen gebruikt het, want het is gratis.

Tja, we weten toch inmiddels wel beter, is 't niet? Niets in dit leven is 'gratis'.

Zelforganisatie

Inmiddels zijn er talloze appgroepen vergelijkbaar met Whatsapp. Apps als deze, waaronder Veiligebuurt.nl, hebben hun meerwaarde bewezen waar het gaat om de zelforganisatie van burgers op straat of wijkniveau. En in sommige gevallen ontstaat er zelfs samenwerking tussen burgerinitiatieven, politie en gemeente op het gebied van veiligheid in de wijk.

Vanuit die goede eerste ervaringen ligt er dus nu een geweldige kans voor u als wethouder om een grote stap voorwaarts te maken, in vereende krachten met goedwillende burgers die de handen ineenslaan om hun eigen buurt veiliger en leuker te maken. Ik zal dat hier in de vorm van 5 redenen formuleren: waarom u als wethouder het liefst morgen nog Whatsapp in uw gemeente moet vervangen door een maatschappelijk verantwoord communicatieplatform waarover burgers zelf het beheer kunnen voeren.

5 Redenen

Redenen, uit te werken als eisen, waaraan Whatsapp niet voldoet en niet kan voldoen:

1. Garandeer dat de software en de data van uw burgers draaien op Nederlandse servers, en Nederlandse autoriteiten dus toezicht kunnen houden op aspecten als privacy.

2. Zorg dat burgers zelf kunnen kiezen hoe ze met bijvoorbeeld wijkagenten, BOA's, sociale wijkteams, hun data willen delen. Hou dat flexibel, soms wil je als burger een tijdje meedoen, dan weer een tijd niet.

3. Stimuleer dat burgers die niet digitaal geletterd zijn, vlot en plezierig kunnen deelnemen. Stel beeldcommunicatie centraal, zorg dat het platform intelligent is, dat het de individuele burger ondersteunt om al doende te leren wat voor hem het plezierigste werkt.

4. Organiseer burgerpanels waarin van tijd tot tijd besproken wordt welke algoritmen in het communicatieplatform gebruikt worden, betrek hier onafhankelijke experts bij die burgers attenderen en adviseren, hun kennis bevorderen om te leren hoe je de effecten van algoritmen het beste kunt beoordelen.

5. Bied een platform waarop burgers hun eigen Internet of Things-apparaten kunnen koppelen. Maak het platform tot een leerplatform voor burgers. Betrek deze burgerpanels bij de keuze van Internet of Things-apparaten die in hoog tempo in ons leven oprukken: smart phones die steeds meer meten wat er in je omgeving gebeurt, of met je lijf als burger, fitbits, domitica apparatuur in huis voor telezorg aan ouderen, spionnetjes met camera's in je deurbel, camera's in en rond je huis, enzovoort.

Allemaal hartstikke positief om 'smart cities' te organiseren waarin digitale technologie het leven aangenamer maakt, waarin we duurzamer en veiliger met onze omgeving omgaan. Maar wel in eigen tempo en op een manier waarin burgers hun eigen sociale omgeving kunnen bepalen.

Ergo, een prachtige kans om een lokale digitaal inclusie samenleving te organiseren!